اولین و ضروری ترین نیاز حیاتی هر انسانی تنفس می‌باشد به طوریکه اگر کمتر از سه دقیقه تنفس ‌متوقف شود حیات انسان به پایان خواهد رسید. همچنین تنفس آسان از بینی ‌یکی از بزرگترین نعمتهایی است که خداوند بزرگ به انسان ارزانی کرده است و صحت این مسئله را افرادی که دچار مشکل تنفسی هستند با تمام وجود تصدیق خواهند کرد. برای همه شما احتمالاً زمانی اتفاق افتاده است که به دلیل گرفتگی بینی مجبور به تنفس دهانی شده‌اید و سختی فراوان ‌آنرا تجربه ‌کرده‌‌اید. گرفتگی بینی علل مختلفی دارد که از بین آنها می توان به سرما خوردگی، حساسیت، انحراف تیغه بینی ‌و پولیپ بینی اشاره کرد .یکی از علل شایع گرفتگی بینی انحراف تیغه میانی بینی می باشد که در این مقاله سعی می کنیم علل علائم و درمان آن را توضیح دهیم.

 در ابتدا و برای درک بهتر مسئله توضیح مختصری درباره ساختمان بینی می‌‌دهیم. بینی انسان گذرگاه عبور هوا از هوای بیرون به داخل ریه ها می‌باشد. این گذرگاه توسط تیغه میانی به دو حفره چپ و راست تقسیم می‌‌شود که در حالت عادی باید اندازه تقریباً یکسانی داشته باشند. تیغه میانی بینی ‌در قسمت‌ قدامی از غضروف در قسمت خلفی ازاستخوان تشکیل شده است و بر روی آن بافت پوششی داخل بینی که اصطلاحاً مخاط ‌بینی نامیده می شود پوشانده شده است. برای عبور راحت هوا از حفره‌های بینی و احساس آرامش در هنگام تنفس لازم است که هر دو حفره بینی تقریباً اندازه مساوی داشته باشند و اختلاف زیادی بین آنها وجود نداشته باشد و همچنین انسداد قابل ملاحظه‌‌ای در داخل حفره های بینی موجود نباشد. در صورتی که تیغه میانی بینی به یک سمت متمایل شده باشد آن سمت تنگ میشود و عبور هوا در آن قسمت دچار اشکال شده و احساس تنگی راه هوایی به شخص دست میدهد از سوی دیگر در سمت مقابل که بزرگتر از نرمال شده است شاخک بینی به طور جبرانی بزرگ می‌‌شود و این بزرگ شدن گاهی باعث گرفتگی آن سمت هم خواهد شد. این تمایل و کج شدن تیغه میانی بینی اصطلاحاً "انحراف تیغه بینی" نامیده می‌‌شود. این مشکل به علل مختلفی به وجود می‌‌آید که از بین آنها می توان کجی مادرزادی ‌و ضربه مستقیم ‌به ‌بینی ‌در حوادث  ورزشی ‌و تصادفات رانندگی را نام برد. انحراف تیغه میانی چندین عارضه دارد که چند مورد از آن را نام می بریم:

 ۱- تنگی راه هوایی بینی:

همانطور که قبلاً هم ذکر شد انحراف تیغه بینی باعث تنگ شدن راه عبور هوا در حفره بینی و بروز احساس تنگی نفس می‌شود در این افراد یک حفره بینی تقریباً همیشه تنگ است و حفره مقابل به طور گاه گاهی دچار گرفتگی می‌شود و به این ترتیب ‌گاهی ‌شخص با تنگی هر دو حفره، نیاز به تنفس دهانی پیدا میکند.در هنگام خواب هم بیشتر مواقع باید به سمتی که انحراف بینی وجود دارد بخوابد تا از سمت مقابل بتواند تنفس بینی را انجام دهد و در صورتی که در سمت به سمت مقابل خوابیده باشد دچار گرفتگی دو طرف حفره بینی و مشکل تنفسی شدید تر می شود مثلا اگر تیغه بینی انحراف به سمت چپ داشته باشد شخص ترجیح می‌دهد که شب ها به سمت چپ خود بخوابد و خوابیدن در سمت راست برایش مشکل ساز است همچنین در مواقعی که بینی احتقان پیدا میکند مانند زمان سرماخوردگی، سینوزیت یا حساسیت فصلی گرفتگی بینی شدیدتری در این افراد بروز می کند.

2-خون دماغ :

یکی دیگر از عوارض انحراف تیغه بینی بروز خون دماغ است این مشکل به این دلیل ایجاد می‌شود که هوا با شدت بیشتری بر روی تیغه بینی کج عبور کرده و باعث خشکی مخاطی و ترک خوردن عروق و بروز خونریزی میشود.

 3- سردرد:

در برخی از افراد انحراف ‌تیغه بینی به قدری شدید است که با شاخک‌های آن سمت تماس پیدا می‌کند و برخورد شاخک با تیغه میانی در این افراد منجر به بروز سردرد میشود.

 4- کجی ظاهری بینی:

در افرادی که انحراف تیغه بینی شدید است و ستون میانی بینی را درگیر می‌کند و علاوه بر تنگی حفره داخلی ظاهر بینی هم دچار کجی و انحراف و بدشکلی خواهد شد.

 تفاوت پولیپ با انحراف تیغه بینی:

گاهی اصطلاح پولیپ و انحراف تیغه بینی به طور اشتباه به جای هم به کار می‌رود به طوری که شخصی که دچار گرفتگی بینی است تشخیص پولیپ گذاشته می‌شود در حالی که پولیپ و انحراف تیغه بینی بیماری کاملاً جدا هستند پلیپ ‌بینی عبارت است از برآمده ‌شدن مخاط سینوس های اطراف بینی به داخل حفره بینی که باعث گرفتگی بینی می شود و علت آن معمولا آلرژی است و با درمان دارویی و گاهی اوقات جراحی قابل درمان است اما انحراف تیغه بینی همانطور که گفته شد تمایل و کج شدن تیغه غضروفی و استخوانی میانی بینی به یک سمت می باشد که درمان آن عمل جراحی می باشد.

درمان انحراف بینی:

درکسانی‌ که انحراف تیغه بینی دارند و این انحراف باعث ایجاد مشکل تنفسی در آنها شده است نیاز به عمل جراحی برای اصلاح این انحراف می باشد این عمل جراحی اصطلاحاً "سپتوپلاستی" نامیده می شود. در عمل سپتوپلاستی جراح تیغه بینی غضروفی و استخوانی را با برداشتن قسمت‌های کج ‌و سپس صاف نمودن غضروف و استخوان و جاگذاری مجدد آنها در جایگاه تیغه بینی اصلاح می کند در نتیجه کجی تیغه بینی برطرف شده و راه هوایی بازسازی می شود. جراحی انحراف بینی یا سپتوپلاستی در اتاق عمل و معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. طول مدت جراحی ‌کمتر از یک ساعت می باشد بعد از حدود ۲ تا ۳ ساعت از عمل جراحی شخص از بیمارستان یا مرکز جراحی محدود مرخص می‌شود و بعد از حدود ۳ تا ۴ روز می‌تواند به کار معمولی برگردد. عمل سپتوپلاستی باعث تغییر در ظاهر بینی نشده و فقط برای بازسازی راه هوایی داخلی بینی انجام میشود .

میزان موفقیت جراحی سپتوپلاستی :احتمالاً از دوستان و اطرافیان شنیده‌‌اید که عمل جراحی انحراف بینی انجام داده‌اند و هنوز انسداد راه هوایی آنها برطرف نشده است در واقع گاهی این اتفاق رخ می‌‌دهد چرا که جراحی انحراف تیغه بینی باید با دقت زیاد و توسط جراح گوش و حلق و بینی ماهر انجام شود و به درستی انحراف تیغه بینی اصلاح و راه هوایی بازسازی شود همزمان اگر مشکلات دیگری در بینی مانند بزرگی شاخک های بینی و یا پولیپ بینی وجود داشته باشد باید برطرف شود تا این که راه هوایی به درد به طرز مناسبی بازسازی شود نکته مهم دیگر این است که گاه انحراف بینی به حدی شدید است و باعث کجی ظاهری بینی شده است که باید همزمان عمل انحراف داخلی و اصلاح کجی بینی که به اصطلاح عمل زیبایی بینی یا "راینوپلاستی" نامیده می شود به طور همزمان انجام شود تا بهبود راه هوایی به طور کامل انجام شود در این افراد اصلاح انحراف تیغه بینی از داخل بدون بدون اصلاح کجی ظاهری نمی‌‌تواند راه هوایی را به ‌طور رضایت ‌بخشی اصلاح کند.

همزمانی عمل سپتوپلاستی و زیبایی بینی: اگر شخصی دچار انحراف تیغه بینی است که باعث مشکل تنفسی در وی ‌شده است و همزمان تمایل دارد که عمل زیبایی بینی هم انجام دهد باید این دو عمل در یک جلسه و به طور همزمان انجام شود تا نتیجه بهتری حاصل شود در کسانی که قبلاً یک بار تحت عمل اصلاح انحراف تیغه بینی قرار گرفته‌‌اند انجام عمل زیبایی بینی معمولا مشکل و حتی گاهی غیرممکن خواهد بود چرا که برداشتن بیش از حد غضروف و استخوان تیغه بینی مانع می‌‌شود که جراح بعدی بتواند در جلسه بعدی، عمل زیبایی بینی را به طرز موثری به انجام رساند و همین دلیل اگر انحراف تیغه بینی دارید و تمایل به انجام عمل زیبایی بینی هم دارید قویاً توصیه می شود که این دو عمل در یک جلسه انجام دهید. دکتر امید ابراهیمی جراح و متخصص گوش و حلق و بینی و دارای برد تخصصی در این رشته با بیش از ۱۷ سال سابقه در جراحی بینی و اصلاح راه هوایی از جراحان شناخته شده این رشته در کشور می باشد برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاهده نمونه جراحی‌های انجام شده می توانید به وب سایت یا اینستاگرام دکتر امید ابراهیمی مراجعه نمایید.