اختلال وسواس فکری عملی، اختلالی است که باعث می شود فرد دچار وسواس و افکار آزار دهنده به طور مداوم، رفتارهای اجباری ، تکراری یا هر دو شود.

 انواع OCD شامل ترس از آلودگی ،بررسی اجباری تکمیل، ترس از آسیب رساندن به دیگران،دغدغه داشتن در رابطه با قرینه بودن اشیا و افکار پرخاشگرانه است.

همچنین شرایطی مشابه OCD وجود دارد ، مانند اختلال احتکار ، اختلال در برداشتن پوست و کشیدن مو. همه این موارد مانند درمان اختلال های وسواس فکری عملی قابل درمان هستند. 
وسواس یک بیماری روانی است که باعث پریشانی قابل توجهی می شود. باعث ایجاد افکار وسواسی شده که از بین نمی روند و منفی و آزار دهنده هستند و همچنین رفتارهای اجباری است که فرد احساس می کند مجبور به انجام آن است و برای کنترل یا به حداقل رساندن آن تلاش می کند. 

دلایل بروز وسواس یا ocd

اجباری شدن وسواس فکری ، رفتارهای آموخته شده ای هستند که اگر فرد با انجام آن ها به آرامش برسد، به مرور زمان تکراری و عادی می شوند. OCD به دلیل عوامل ژنتیکی و ارثی در افراد دیده می شود . ناهنجاری های شیمیایی ، ساختاری و عملکردی در مغز دلیل بروز این اختلال است . 
ترس از کثیف بودن و آلودگی، نگرانی وسواسی است، اغلب فرد به این فکر می کند که آلودگی ممکن است به خودش یا عزیزانش آسیب برساند. 

علائم وسواس شستشو در افراد

فردی که به وسواس شستشو مبتلا است بلافاصله بعد از این که دست های خود را کاملا شسته است همچنان در ذهن خود این درگیری را دارد که شاید بخشی از دست هایش را نشسته باشد و یا این که به این فکر می کند که مبادا دست هایش را تمیز نشسته باشد.
فرد مبتلا به این نوع وسواس  همواره برای شستن دست های خود برنامه و مراحل مرتبی دارد، در صورتی که هر کدام از این مراحلی را که از قبل برای خود تعیین کرده است را رعایت نکند، احساس می کند که دستانش تمیز نشده اند و دوباره از اول شروع به شستن دست هایش می کند و حتی ممکن است این کار او بار ها و بار ها تکرار شود. 
فرد مبتلا به این اختلال همیشه از محیط هایی که در معرض آلودگی هستند، دوری می کنند.
دست ها فرد مبتلا عموما قرمز رنگ، خام و چاق دارند.
این نکته مهم را درنظر داشته باشید که  اگر اضطراب و وسواس شما برای آلودگی در روند زندگی شما تاثیرات منفی گذاشته است باید با مراجعه به یک روانشناس خوب در درمان وسواس شستشو در خود اقدام کنید.

مشکلات عدم درمان وسواس شستشو

OCD می تواند زمان زیادی را در طور عمر یک فرد به خود اختصاص دهد و باعث رساندن آسیب های جدی در زندگی اجتماعی ، شغلی ، تحصیلی و روزمره فرد شود. 
وسواس شستشو یک بیماری روانی غیرمعمول نیست، بطوریکه 1.2 درصد بزرگسالان آمریکایی هر سال با OCD دست و پنجه نرم می کنند و وجود این اختلال فقط در 2.3 درصد آن ها در برخی از مراحل زندگی خود تشخیص داده می شود.
در صورت عدم درمان وسواس شستشو ، این اختلال می تواند به حدی بدتر شود که فرد مبتلا، حتی به مشکلات جسمی دچار شود ، از کار بیفتد یا به فکر خودکشی بیفتد. حدود 1٪ از مبتلایان به OCD در اثر خودکشی می میرند.
استفاده مداوم از محصولات تمیزکننده ، و همچنین ، استفاده از این مواد شوینده برای پاک کردن وسایل برقی مانند تلفن های همراه ، باعث می شود فرد زیان های مادی بسیاری را به خود و خانواده اش وارد کند.

تشخیص و درمان وسواس شست و شو

اگرچه علائم OCD به عنوان ریشه های بیولوژیکی پذیرفته شده است، اما با استفاده از آزمایش خون، اشعه ایکس یا دیگر آزمایش های پزشکی قابل تشخیص نیست.یک متخصص بهداشت روان مانند روانپزشک ، روانشناس ، پزشک خانواده یا پرستار با آموزش های خاص معمولاً با استفاده از تجربیات پزشکی می تواند وسواس شستشو را تشخیص دهد.
تا جایی که می توانید در مورد علائم خود صادقانه صحبت کنید تا روانشناس مربوطه بتواند به  خوبی اختلالات شما را تشخیص داده و نسبت به درمان وسواس شستشو در شما اقدامات لازم را انجام دهد.

درمان وسواس شستشو

درمان وسواس شستشو در گذشته ممکن نبوده است. اما در حقیقت ، بیش از دو سوم افراد مبتلا، به درمان وسواس شستشو از طریق دارودرمانی، درمان شناختی-رفتاری و راهکارهای خودیاری پاسخ مثبت می دهند 
از مهم ترین روش های مقابله و درمان وسواس شستشو این است که اضطراب را در زندگی خود کاهش دهید و اگر به تنهایی موفق به انجام این کار نمی شوید، از یک روانشناس با تجربه کمک بگیرید.
موثرترین درمان وسواس شستشو ترکیبی از دارودرمانی و رفتار درمانی است . قبل از شروع هر نوع درمانی برای رفع این مشکل باید این نکته را متوجه شوید که در صورت عدم درمان وسواس شستشو مشکلات و عواقب بسیاری را ممکن است تجربه کنید.

مراحل درمان وسواس شست و شو

1- طبقه بندی ترس های خود
در ابتدای مسیر درمان شما باید با کمک روان درمان گر خود تمامی آلودگی هایی را که در نظرتان بسیار غیرقابل تحمل است را بر اساس شدت ترس طبقه بندی کنید.
2- خود نظارتی و یادداشت دفعات شستشو
در این مرحله روانشناس برای درمان وسواس شستشو به بیمار می گوید تعداد دفعاتی را که دست های خود را می شوید یادداشت کند و در نهایت با کمک این اطلاعات و نظارت بر تعداد دفعات شستشو روند درمان را پشت سر بگذارند. 
کاربرد این روش در مرحله مواجهه سازی مشهود خواهد شد. کاربرد این عمل برای بررسی میزان موفقیت بیمار در انجام تمرین هایش و توجه به این نکته که چه میزان پیشرفت داشته است، مهم است.
با کمک این اطلاعات بیمار به این قضیه پی خواهد برد که تا چه اندازه افراطی  و غیر طبیعی دست های خود را در طول روز می شوید. در نهایت برای درمان وسواس شست و شو در خود تلاش خواهد کرد. 
3- مواجه سازی
در این مرحله روانشناس بیمار را با ترس های خود مواجه می کند ( به ترتیبت از کمترین ترس به بیشترین ترس) .
بیمار برای درمان وسواس شست وشو در خود باید تلاش کند که خود را کنترل کند و هرگز دست هایش را به طور وسواس گونه شست وشو ندهد. این روش سریع ترین روش برای بهبود علائم وسواس شستشو است که در اکثر بیماران جواب می دهد.
4- مواجه سازی مجدد
پس از این که بیمار به این عادت کرد که دست هایش را به طور عادی و بدون علائم وسواس گونه شست وشو دهد، باید مجددا در معرض آلودگی هایی که از آن ها می ترسیده است، قرار بگیرد. 
برخی بیماران در این مرحله از درمان دیگر نمی توانند مقاومت کنند و به درمان ادامه نمی دهند. اما در تسرع روند درمان این مرحله از مهم ترین مراحل می باشد .

هدف مواجه سازی مجدد

هدف از انجام این مرحله در درمان وسواس شست و شو این است که بیمار این نکته را متوجه شود که همه چیز و همه کس همیشه پاکیزه نخواهند بود.
درمانگر در این روش از درمان به فرد مبتلا به وسواس شست و شو این حس را منتقل می کند که یک فرد می تواند حتی در صورت آلوده بودن هم حس تمیزی داشت باشد.