سرماخوردگی من از نوع ویروسی است یا باکتریایی؟

سرماخوردگی می تواند باعث گرفتگی بینی و یا آبریزش بینی، گلودرد و کمی تب شود. ولی چگونه بفهمیم از نوع ویروسی است یا باکتریایی؟

سرماخوردگی ممکن است به وسیله ویروس های مختلفی ایجاد شود؛ ولی در اغلب مواقع ویروسی به نام رینوویروس عامل اصلی این بیماری است. برای درمان سرماخوردگی کار زیادی نمی توان انجام داد بغیر از اینکه صبر کنید تا دوره آن طی شود و از داروهای بدون نسخه و عمومی برای تسکین علایم آن استفاده نمایید.

دربرخی موارد، یک عفونت باکتریایی ثانویه ممکن است درطی سرماخوردگی یا به دنبال آن، اتفاق بیفتد. مثال های متداولی از عفونت های ثانویه باکتریایی عبارتند از:

- عفونت سینوس ها

- عفونت گوش

- پنومونی (ذات الریه ، عفونت ریه و یا سینه پهلو)

 

اگر موارد زیر درباره شما صادق باشد، امکان این هست که سرماخوردگی شما از نوع باکتریایی باشد:

* اگر علائم بیماری بیشتر از 10 تا 14 روز طول بکشد

* اگر علائم بیماری پس از چند روز، به جای بهبود یافتن بدتر شود.

* اگر تب شما بالاتر از حدی باشد که معمولاً در سرماخوردگی دیده می شود.

 

آیا می توان از رنگ ترشحات بینی یا موکوس، عفونت باکتریایی و ویروسی را تشخیص داد؟

فرد مبتلا باید از تشخیص عفونت به وسیله رنگ موکوس، خودداری نماید. یک باور قدیمی وجود دارد مبنی بر اینکه موکوس سبز نشان دهنده عفونت باکتریایی است و نیاز به مصرف آنتی بیوتیک دارد. در حقیقت، ترشحات سبز ناشی از موادی است که از سلول های ایمنی شما در پاسخ به مهاجمان خارجی داده می شود. ترشحات سبزمی تواند به علل زیادی همچون ویروس، باکتری و یا حتی آلرژی های فصلی ایجاد شود.

 

مشکل معده من ویروسی است یا باکتریایی؟

اگر شما نیز علائمی چون تهوع، اسهال و یا دل پیچه را تجربه کرده باشید احتمالاً مشکل معده دارید. اما چگونه بفهمیم از نوع ویروسی است یا باکتریایی؟

مشکلات معده عمدتاً برپایه نحوه ابتلا به آنها به دو دسته تقسیم می شوند:

* گاستروانتریت، عفونت دستگاه گوارش است که به واسطه تماس با مدفوع یا استفراغ فرد مبتلا به عفونت ایجاد می شود.

* مسمومیت غذایی، عفونت دستگاه گوارش است که به واسطه مصرف غذا و یا مایعات آلوده ایجاد می شود.

گاستروانتریت و مسمومیت غذایی می تواند هم به واسطه ویروس ها و هم توسط باکتری های ایجاد شود. بدون در نظر گرفتن عامل بیماری، بیشتر اوقات، نشانه های بیماری طی یک یا دو روز از بین خواهند رفت.

هرچند علائمی که بیشتر از سه روز طول بکشند و منجر به اسهال خونی و یا دهیدراتاسیون شدید شوند ممکن است نشان دهنده عفونت شدیدتری باشند که نیاز به مراقبت های پزشکی فوری داشته باشد.

 

عفونت ها چگونه تشخیص داده می شوند؟

گاهی پزشک بر اساس تاریخچه و علائم بیمار، قادر به تشخیص بیماری است. برای مثال، سرخک و یا آبله مرغان نشانه های بسیار واضح و مشخصی دارند که می تواند به واسطه یک معاینه ساده تشخیص داده شوند.

بعلاوه، اگر یک اپیدمی از بیماری خاصی در جریان باشد، پزشک این مورد را نیز در نظر خواهد داشت. مثلاً آنفلوانزا که باعث اپیدمی فصلی در ماه های سرد سال می شود.

اگر پزشک قصد تشخیص نوع ارگانیسم بیماری زا را داشته یاشد، ممکن است از شما نمونه بگیرد تا آن را کشت دهد. نمونه هایی که برای این کار استفاده می شود می تواند بسته به مورد مشکوک، متفاوت، و شامل موارد زیر باشد:

- خون

- موکوس و یا بزاق

- ادرار

- مدفوع

- پوست

- مایع مغزی نخاعی

 

وقتی یک میکروارگانیسم، کشت داده می شود، پزشک می تواند عامل عفونت را شناسایی کند. در موارد عفونت باکتریایی، کشت دادن می تواند به انتخاب آنتی بیوتیک مناسب برای درمان شما، کمک کننده باشد.

 

چه عفونت هایی به وسیله آنتی بیوتیک ها قابل درمان هستند؟

آنتی بیوتیک ها داروهایی هستند که برای درمان عفونت های باکتریایی استفاده می شوند. انواع بسیار مختلفی از آنتی بیوتیک وجود دارد ولی تمام آنها در جهت جلوگیری از رشد و تکثیر موثر باکتری ها عمل می کنند. آنتی بیوتیک ها در برابر عفونت های ویروسی موثر نیستند.

علیرغم این حقیقت که آنتی بیوتیک ها فقط باید در عفونت باکتریایی استفاده شوند، ولی اغلب برای عفونت های ویروسی درخواست می شوند. این کار خطرناک است زیرا تجویز بیش از اندازه آنتی بیوتیک ها می تواند منجر به مقاومت باکتریایی شود.

مقاومت آنتی بیوتیکی زمانی اتفاق می افتد که باکتری ها قادر به مقاومت در برابر آنتی بیوتیک های خاصی باشند. این امر می تواند درمان بسیاری از عفونت های باکنریایی را مشکل نماید.

اگر برای یک عفونت باکتریایی آنتی بیوتیک مصرف می کنید، یک دوره کامل آن را مصرف کنید. حتی اگر پس از چند روز احساس بهبودی نمایید. عدم تکمیل دوره مصرف آنتی بیوتیک، می تواند مانع از کشته شدن تمام باکتری های بیماری زا شود.

 

عفونت های ویروسی چگونه درمان می شوند؟

درمان خاصی برای درمان بسیاری از عفونت های ویروسی وجود ندارد. هنگامی که بدن شما در حال مبارزه با بیماری است، داروها به طور مشخص روی درمان علائم ناشی از بیماری متمرکز هستند. برای مثال:

- نوشیدن مایعات برای جلوگیری از دهیدراتاسیون

- استراحت کافی

- استفاده از داروهای بدون نسخه، مثل استامینوفن یا ایبوپروفن برای تسکین درد و تب.

- استفاده از داروهای ضداحتقان بدون نسخه برای درمان گرفتگی و آبریزش بینی

- استفاده از قرص مکیدنی برای بهتر شدن گلودرد

 

داروهای ضدویروس

در برخی موارد، پزشک ممکن است برای درمان وضعیت شما، داروهای ضدویروس تجویز کند.

داروهای ضدویروس به چند طریق باعث جلوگیری از چرخه زندگی ویروس می شود. برخی از این داروها عبارتند از Oseltamivir برای آنفلوانزای ویروسی و Valacyclovir برای عفونت های ویروس هرپس (زونا).

 

چگونه از عفونت ها پیشگیری کنیم؟

برای پیشگیری از بیماری های ویروسی و باکتریایی، نکات زیر را رعایت کنید:

* رعایت بهداشت:

قبل از غذا، پس از استفاده از سرویس های بهداشتی و قبل و بعد از تماس با مواد غذایی، دست های خود را بشویید. از دست زدن به صورت، دهان و یا بینی با دست های آلوده اجتناب کنید. وسایل شخصی مثل وسایل غذاخوری، لیوان و یا مسواک را با کسی به اشتراک نگذارید.

* واکسیناسیون:

بسیاری از واکسن ها امروزه برای پیشگیری از بیماری های ویروسی و باکتریایی مختلف، در دسترس هستند. مثال هایی از بیماری های قابل پیشگیری توسط واکسن عبارتند از::

 

- سرخک

- آنفلوانزا

- کزاز

- سیاه سرفه

 

* اگر بیمار هستید، در خانه بمانید:

هنگام بیماری در خانه بمانید تا از سرایت آن به دیگران جلوگیری کنید. اگر مجبور شوید از خانه بیرون بروید، دست های خود را مرتباً بشویید و هنگام عطسه و سرفه جلوی دهان و بینی خود را یا با دستمال کاغذی و یا با پشت آرنج خود بپوشانید. دستمال کاغذی های استفاده شده را نیز به طور مناسب دور بریزید.

* روابط جنسی سالم:

استفاده از کاندوم می تواند به پیشگیری از انتقال بیماری های مقاربتی کمک کند. محدود کردن تعداد شریک های جنسی باعث کاهش ابتلا به بیماری های مقاربتی می شود.

* غذا را کاملاً بپزید:

گوشت باید در دمای خاصی به طور کامل پخته شود. سبزیجات و میوه ها را قبل از مصرف، کاملاً بشویید. غذاهای باقیمانده را مدت طولانی در دمای اتاق نگهداری نکنید، بلکه آنها را سریعاً در یخچال قرار دهید.

* محافظت در برابر گزش حشرات:

اگر به فضای باز و طبیعت می روید، از دورکننده های حشرات که دارای ترکیباتی چون DEET و یا پیکاردین هستند استفاده کنید زیرا حشراتی چون پشه ها و کنه ها در آنجا متداول هستند. حتی الامکان شلوار ساق بلند و پیراهن آستین بلند بپوشید.